Hoe werkt een zelfvoorzienende woning?

Ontdek hoe een zelfvoorzienende woning werkt en hoe je volledig off-grid kunt leven.

1. Elektriciteit: Duurzaam en Onafhankelijk

Hoe werkt een zelfvoorzienende woning? In een zelfvoorzienende woning wordt alle energie opgewekt door zonnepanelen. deze panelen zetten zonlicht om naar elektriciteit. De omvormers maken de elektriciteit geschikt voor normaal huishoudelijk gebruik, zoals verlichting en apparaten. Het overschot wordt opgeslagen in Li-ion batterijen, zodat de off-grid woning altijd stroom heeft, zelfs als de zon niet schijnt.

Dankzij de vele zonuren in deze regio, volstaat een relatief kleine installatie. Er wordt steeds een berekening gemaakt op basis van de elektrische behoefte van de zelfvoorzienende woning, en uiteraard ook op basis van de extra elektrische behoeftes (bijvoorbeeld: elektrische auto, warmtepomp). Er wordt steeds wat overgedimensioneerd, om comfort te verzekeren.

Met een goed afgestemd systeem zijn de batterijen meestal rond de middag vol. Overtollige elektriciteit kan direct gebruikt worden door grotere verbruikers. Voor automatische aansturing gebruiken we een centraal aansturingssysteem (bvb: victron cerbo gx), het brein van onze off-grid installatie. Hierdoor kunnen elektrische auto’s, boilers en warmtepompen slim opgeladen of ingeschakeld worden. Dit zorgt ervoor dat bijvoorbeeld de elektrische auto pas begint op te laden wanneer er voldoende reststroom is.

Onze ervaring met vijf jaar een volledig zelfvoorzienende woning (B&B) toont aan dat we slechts 3 tot 10 dagen per jaar een generator nodig hebben bij extreme bewolking. In de toekomst kan de batterij van een elektrische auto stroom terugleveren aan de woning. Op deze manier wordt de noodzaak voor een generator (die slechts 0,5% van de tijd nodig is) nog verder gereduceerd. Hoewel deze technologie vandaag de dag nog in ontwikkeling is, biedt ze veelbelovende mogelijkheden voor een volledig zelfvoorzienende woning in Spanje.

2. Water: Slim en Duurzaam

 Watervoorziening:

In een zelfvoorzienende woning vangen we ook maximaal het regenwater op. We weten hoeveel regen hier in een gemiddeld jaar valt. Aan de hand daarvan, en aan de hand van het aantal gezinsleden, berekenen we de oppervlakte die we nodig hebben om het gewenste volume water op te vangen. De dakoppervlakte is nooit voldoende, we leggen dus een captatieveld aan voor regenwater dat we leiden naar ons reservoir. Uit ervaring weten we ook dat de regen hier bijzonder hevig kan zijn, gevolgd door een heel lange periode van droogte. Het komt er dus op aan om een voldoende groot waterreservoir te bouwen om zelfvoorzienend te kunnen zijn. Dit water wordt in verschillende stappen gezuiverd, tot het bruikbaar is voor WC en douche. Water voor de lavabo’s gaat wordt verder gezuiverd tot drinkwater.

Wateraanvulling:

Indien nodig, zoals in een langdurige droogte, kan water via vrachtwagen worden aangeleverd. Dit drinkwater kost momenteel €80 per 10.000 liter.

Waterzuivering:

Elke off-grid woning is wettelijk verplicht om afvalwater zelf te zuiveren. Sinds kort is de wetgeving hierrond stevig strenger geworden, en dat is maar goed ook. Onze zelfvoorzienende woningen hebben hun eigen zuiveringsinstallatie met actieve beluchtingsinstallatie. Deze installatie heeft minstens zes compartimenten, afhankelijk van het aantal bewoners. We hebben ervaring met verschillende systemen en producenten van zuiveringsstations, en hebben ondervonden dat de beloofde graad van zuivering nooit wordt behaald. Het gezuiverde water is wel goed genoeg voor irrigatie, maar niet voldoende fijn gefilterd om te kunnen gebruiken in de bevloeiingsbuizen. Hierdoor kan je niet automatisch irrigeren. Mits een filter (die je dan uiteraard geregeld moet schoonmaken) kan je dit probleem oplossen. Voor een betere oplossing gebruiken we een percolatierietveld, dat niet alleen het water zuivert, maar ook een groene en esthetische plek in je tuin creëert. Zo zorgen we ervoor dat er geen drink- of regenwater moet worden gebruikt voor irrigatie van de tuin.

3. Verwarming van Water: Zonneboilers voor Efficiëntie

In een zelfvoorzienende woning wordt warm water passief opgewekt. We gebruiken dus geen energie van ons energiesysteem om warm water op te wekken. We gebruiken zonneboilers, die zien er net zo uit als zonnepanelen. Deze panelen wekken geen elektriciteit op, maar maken direct gebruik van de warmte van de zon om rechtstreeks water op te warmen. Al dit zonder extra druk op het energiesysteem van de off-grid woning.

4. Verwarming en Koeling: Optimaal Comfort

Als je slim bouwt, heb je hier geen verwarming nodig. Met goede isolatie, kwalitatieve ramen en deuren, en een slimme oriëntatie van het huis blijft de temperatuur comfortabel. Meer is niet nodig. Dit hebben we proefondervindelijk getest, en kan je uiteraard komen ondervinden bij ons.

Indien gewenst, kan een lucht-water of lucht-lucht warmtepomp worden geïnstalleerd. Deze systemen zou je kunnen combineren respectievelijk met vloerverwarming of airco-unit. Beiden kunnen verwarmen en koelen. De twee opties zijn efficiënt, maar vloerverwarming heeft als voordeel dat het de warmte langzaam afgeeft, vooral ’s avonds en ’s nachts, wanneer je het het meeste nodig hebt. Het is ook dan dat je ervoor moet zorgen dat je je off-grid energiesysteem het minst belast, omdat je dan werkt op batterijen.

De locatie waar wij wonen, en waar ook de percelen die we aanbieden zich bevinden, heeft uiteraard een mediterraan klimaat, ideaal voor zelfvoorzienende woningen met hete zomers en toch soms wel frisse winters. In tegenstelling tot de kust (slechts 30 km van bij ons in vogelvlucht), is de lucht hier droog en is de temperatuur in de zomer enkele graden minder. Bovendien passeert hier ’s avonds een licht afkoelend briesje. Dit maakt dat zelfs in de zomer, de nachten aangenaam zijn, en airco zeker geen noodzaak is. Wijzelf hebben enkel airco in ons verblijf direct onder het dak, en in onze tiny-house, al onze andere verblijven hebben niet meer nodig dan een goede plafondventilator.

Kortom, verwarming is niet nodig, koeling desgewenst is een extra comfort, maar is uiteraard een vrij zware verbruiker, en moet dus zeker in rekening gebracht worden bij de dimensionering van de elektriciteitsinstallatie.